Αρχείο

Archive for Μαρτίου 2012

Τρύφωνας Κωστόπουλος: «Toπική Κοινωνία και Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση» (εκδόσεις «Παπαζήση», 2010, 373 σελίδες) του Γιάννη Τόλιου*

Μαρτίου 23, 2012 Σχολιάστε

Οι εξελίξεις στην ΕΕ και ειδικότερα η βαθιά κρίση της «ευρωζώνης», φέρνουν στο προσκήνιο το ερώτημα «βιωσιμότητας» της ΟΝΕ (Οικονομικής Νομισματικής Ενοποίησης) και του «ενιαίου νομίσματος» (ευρώ). Παρά τις προσδοκίες που γέννησε η ιδέα της «στενότερης συνεργασίας» των χωρών της «ζώνης του ευρώ» (17 σε σύνολο 27 της ΕΕ), η οποία μάλιστα «ντύθηκε» επικοινωνιακά με την προοπτική της «οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης», την αναβάθμιση των «δημοκρατικών θεσμών» και «εν γένει» την προοπτική της «Ευρώπης των λαών και των εργαζόμενων», τελικά αυτό που βιώνουμε είναι η «απόκλιση» παρά η «σύγκλιση» τα εμπορικά «πλεονάσματα» για τις ισχυρές και τα «ελλείμματα» για τις αδύναμες χώρες, η υποβάθμιση της εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας και η ανάδειξη του άξονα «Μερκόζι» (Μέργκελ-Σαρκοζί) σε βασικό «κέντρο» λήψης των αποφάσεων της ΕΕ. Οι συγκεκριμένες εξελίξεις δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα, τόσο για τις δυνατότητες εξόδου από την κρίση, όσο τη βιωσιμότητα και τις προοπτικές συνολικά της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και τη θέση των αδύναμων χωρών σε αυτήν.

Το νέο βιβλίο του καθηγητή Τρύφωνα Κωστόπουλου με τίτλο: «Τοπική Κοινωνία και Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση» μας παρέχει το θεωρητικό και μεθοδολογικό πλαίσιο, για τη διερεύνηση των παραπάνω ερωτημάτων. Στα επτά κεφάλαια της μελέτης αναλύονται ζητήματα σχέσης «εθνικού» και «υπερεθνικού», «παγκοσμιοποίησης» και «ευρωπαϊκής ενοποίησης», «εθνικού κράτους» και «τοπικών κοινωνιών», «οικονομικές και πολιτικές αντιφάσεις της διαδικασίας ολοκλήρωσης, «θεσμική εξέλιξη» του ευρωπαϊκού οικοδομήματος και προοπτικές διεύρυνσης, διαδικασία λήψης αποφάσεων και «δημοκρατικό έλλειμμα», «περιφερειακή πολιτική» και ο «νόμος της ανισόμετρης ανάπτυξης», κά.

Ειδικότερα στην κατανόηση της οικονομικοπολιτικής «κυτταρικής δομής» της ΕΕ, χρειάζεται να δούμε το ρόλο των εθνών-κρατών στο ευρωπαϊκό «γίγνεσθαι». Όπως σημειώνει ο συγγραφέας, «χωρίς την ανάλυση του ρόλου του έθνους-κράτους δεν μπορούμε να επιτύχουμε τις αναγκαίες διαμεσολαβήσεις, ούτε να ανακαλύψουμε τον εσωτερικό δεσμό που οδήγησαν τα κράτη μέλη στην αναζήτηση κοινής πορείας και ταυτόχρονα ξεχωριστής». Η δημιουργία της ΕΕ ήταν προϊόν συνειδητής επιλογής των κυρίαρχων τάξεων της ΕΕ, κάτω από τις απαιτήσεις συγκέντρωσης και υπερεθνικής δράσης του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, για δημιουργία ευνοϊκότερων συνθηκών κερδοφορίας και καλύτερης αντιμετώπισης του εργατικού κινήματος και αποτροπής του σοσιαλισμού. Με τη δημιουργία της ΕΕ το ζήτημα του κράτους-έθνους μπήκε σε νέα βάση με στόχο την εξυπηρέτηση των συμφερόντων του κεφαλαίου τα οποία σε καμιά περίπτωση δεν συμπίπτουν με τα συμφέροντα της εργατικής τάξης. Όπως σημειώνει ο Τρ.Κωστόπουλος, «η ευρωπαϊκή χοάνη ανακατεύει και τσαλακώνει τα έθνη με ένα και μοναδικό στόχο. Την αύξηση των κερδών και χτύπημα των κατακτήσεων των ευρωπαϊκών λαών», θέτοντας τη διαφύλαξη της συμμαχίας των καπιταλιστών πάνω από τα συμφέροντα της πατρίδας, «προσπαθώντας να ξεριζώσει από του εργαζόμενους με περισσό θράσος τον πατριωτισμό, τον οποίο επιχειρεί να τον σκεπάσει με το χρηματισμό και το κέρδος». (σελ. 129) Το κράτος-έθνος δεν θα αποσυρθεί από το προσκήνιο της ιστορίας όσο το κεφαλαιοκρατικό σύστημα εξακολουθεί να παραμένει κυρίαρχο στον κόσμο. Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε ουτοπία, διότι το έθνος-κράτος εκφράζει πάντα τη θεσμική συγκρότηση της εξουσίας της κυρίαρχης τάξης. «Το αστικό κράτος» όπως τονίζεται στο βιβλίο «είναι το ασφαλές καταφύγιο, το «μαντρί» της αστικής τάξης που οικοδομήθηκε με φωτιά και πολύ αίμα και δεν ήρθε για να φύγει. Η αστική τάξη δεν είναι αφελής να παραιτηθεί από το δικό της κράτος το οποίο της εξασφαλίζει την κυριαρχία της» (σελ.30). Η οριστική εξάλειψη του εθνικού κράτους «είναι δυνατή μονάχα με την ανατροπή της κυριαρχίας της αστικής τάξης από την εργατική τάξη και το θρίαμβο του σοσιαλισμού….»

 Από την άλλη η πολιτική «συνεργασίας» κυρίαρχων αστικών τάξεων γίνεται με βάση «το κριτήριο της ισχύος». Όσο πιο ισχυρή είναι μια χώρα σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο, τόσο πιο βαρύνουσα θέση κατέχει στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η ισχύς των μεγαλύτερων και πλουσίων χωρών στο θεσμικό πεδίο εκδηλώνεται με τις αποφάσεις που λαμβάνονται για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Το φαινόμενο της «επιβολής» της θέλησης των «Μερκόζι» στις μικρότερες χώρες και λαούς της ΕΕ, αποτελεί την απόδειξη του ρόλους της «οικονομικής δύναμης» και της «ισχύος» στις διαδικασίες ολοκλήρωσης. Όπως τονίζει ο Τρ.Κωστόπουλος, η «μεγάλη πατρίδα» (Γερμανία) επιχειρεί μέσω κυρίως του ενιαίου νομίσματος (ευρώ) να διεμβολίσει τις «μικρές πατρίδες» θέτοντας την οικονομία της ΕΕ υπό γερμανική σκέπη. (σελ.23) Μάλιστα το «δημοκρατικό έλλειμμα» στην «ευρωζώνη» οξύνεται αντί να περιορίζεται. Στην ουσία η αναμέτρηση «ισχύος» δε γίνεται μόνο μεταξύ χωρών αλλά και μεταξύ οικονομικών ελίτ και των πολυεθνικών εταιρειών (…κάτι σαν «βομβαρδιστικά Β-52») που διαθέτουν. Οι ηγετικοί ρόλοι ανάλογα με τη «δύναμη πυρός» εναλλάσσονται διαχρονικά. Στο παρελθόν η Γαλλία έπαιζε πρωτεύοντα ρόλο, ενώ με την ενοποίηση της Γερμανίας οι ρόλοι έχουν αντιστραφεί.

Η κρίση στην ευρωζώνη έφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της ομοσπονδιακής συγκρότησης της ΕΕ (σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο). Οι αντιθέσεις μεταξύ κυρίαρχων εθνικών ελίτ για το ρόλο της «ηγεμονίας», αλλά και η αποφυγή ανάληψης αντίστοιχων «υποχρεώσεων» (ανακατανομή πόρων μέσω ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, έκδοση «ευρωομόλογου» για τη στήριξη των αδύναμων οικονομιών, κά), φρενάρει την προώθηση της «ομοσπονδιακής ένωσης». Ειδικά το «δημοσιονομικό σύμφωνο», αποτελεί συγκεκριμένο προϊόν της ενδογενούς αντίφασης μεταξύ στόχου και μέσου. Η προσπάθεια άμβλυνσης των προβλημάτων που γεννά το ενιαίο νόμισμα, αντί για την ανακατανομή πόρων και «κοινοτική αλληλεγγύη», εκδηλώνεται με επαχθείς όρους δανεισμού και σκληρή δημοσιονομική πειθαρχία (ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί, κυρώσεις και πρόστιμα στους παραβάτες, κά). Αυτή η αντίφαση επιτείνει τα φαινόμενα «απόκλισης» αντί της «σύγκλισης» των οικονομιών, ενισχύοντας τις «κεντρόφυγες» αντι για «κεντρομόλες» τάσεις, καθώς και την ανισόμετρη ανάπτυξη στα πλαίσια της Ένωσης. Η συνύπαρξη στην ευρωζώνη χωρών του «πυρήνα» και της «περιφέρειας», με αυξανόμενα «πλεονάσματα» στις πρώτες και «ελλείμματα» στις δεύτερες, αποτελούν μια από τις εκφράσεις της ανισότιμης συμμετοχής στις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ενοποίησης χωρών με διαφορετικό επίπεδο ανάπτυξης και ανόμοιο επίπεδο «ισχύος». Γιαυτό και η ΕΕ, πολύ περισσότερο η ευρωζώνη δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις εξωπραγματικές διακηρύξεις και ουτοπικά οράματα περί «ισόρροπης ανάπτυξης», «οικονομικής σύγκλισης» και «κοινωνικής συνοχής».

Η ταξική πάλη στην ΕΕ και ειδικότερα στα πλαίσια της «ευρωζώνης» αποκτά νέα στοιχεία. Η υπέρβαση του «εθνικού» στο όνομα της «μεγάλης πατρίδας» (ευρωπαϊκής ενοποίησης) δεν συνοδεύεται από φερέγγυο πλαίσιο διασφάλισης των εθνικών συμφερόντων, πολύ περισσότερο των λαϊκών συμφερόντων. Η ιδέα της «Ευρώπης των λαών και των εργαζόμενων» είναι ασύμβατη με τους νεοφιλελεύθερους «πυλώνες» της ευρωζώνης (Σύμφωνο Σταθερότητας, ΕΚΤ, Σύμφωνο για Ευρώ, Μηχανισμός Στήριξης + Μνημόνια και Δημοσιονομικό Σύμφωνο). Αυτή η προσπάθεια «ανισότιμης ενοποίησης» το μόνο που επιβεβαιώνει είναι τη διορατική πρόβλεψη του Λένιν ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης μέσα σε καπιταλιστικό καθεστώς είτε είναι απραγματοποίητες, είτε θα είναι αντιδραστικές». Η λύση για τη μεγάλη πλειοψηφία των λαών της ΕΕ βρίσκεται στην ανατροπή του ταξικού οικοδομήματος της ευρωζώνης, η οποία ανεξάρτητα από τον τρόπο που θα γίνει θα πρόκειται για «ριζοσπαστική ανατροπή» και ειδικότερα όπως τονίζει το Τρ.Κωστόπουλος «θα πρόκειται για εξουσία των λαών της Ευρώπης και όχι των πολυεθνικών επιχειρήσεων».

Συνοψίζοντας θεωρούμε ότι το βιβλίο του Τρ.Κωστόπουλου, αποτελεί πολύτιμο βοήθημα σε όσους αναζητούν αξιόπιστες απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα της «ευρωπαϊκής ενοποίησης» από τη σκοπιά των εργαζόμενων, σε μια περίοδο που οι «μνημονιακές πολιτικές» της τρόϊκας και των εγχώριων αστικών δυνάμεων, προσπαθούν να τις εμφανίσουν ως «μονόδρομο», θέλοντας να καθυποτάξουν το ελληνικό λαό και να παραλύσουν τις αντιστάσεις του. Είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί.

                         (*) Ο Γ.Τόλιος είναι διδάκτωρ οικονομικών επιστημών

 

Κατηγορίες:Uncategorized

Ανάπτυξη, παραγωγική ανασυγκρότηση και έξοδος από την κρίση με όρους κοινωνίας

Μαρτίου 21, 2012 Σχολιάστε

Μετά το νέο Μνημόνιο, το PSI και τη νέα δανειακή σύμβαση, το «leitmotif» των αστικών δυνάμεων και των βαρόνων των “Media” είναι… «τώρα πλέον όλοι μαζί για την ανάπτυξη».! Αποσιωπούν εντελώς το γεγονός ότι η συνταγή των «Μνημονίων» και «δανειακών συμβάσεων» της «τρόϊκα» αποτέλεσαν βασική αιτία καθόδου της ελληνικής οικονομίας στα πρόθυρα… του Άδη.
Ο απολογισμός είναι τρομακτικός. Πτώση εθνικού εισοδήματος (ΑΕΠ) κατά 17%, ρεκόρ ανεργίας 20% (στους νέους 45%), «λουκέτα» σε 430.000 μικρο-επιχειρήσεις, μείωση μισθών 40-50% «παράπλευρες απώλειες» στο πεδίο των εργασιών σχέσεων με επιστροφή τους σε συνθήκες… 1900 και βύθισμα εκατομμυρίων εργαζόμενων και συνταξιούχων στη φτώχεια και την κοινωνική περιθωριοποίηση. Δυστυχώς ακόμα και μετά στο λεγόμενο PSI, το δημόσιο χρέος δεν είναι βιώσιμο, δεδομένου ότι οι βασικές αιτίες δημιουργίας του παραμένουν άτρωτες (ελλείμματα δημοσιονομικής διαχείρισης και εμπορικού ισοζυγίου, υπερβολικό κόστος εξυπηρέτησης χρέους, χαμηλοί ρυθμοί ανάπτυξης και τεράστια ανισοκατανομή εισοδήματος).
Ξαναθυμήθηκαν την…..Ανάπτυξη
Οι δραματικές εξελίξεις στην ελληνική οικονομία, φέρνουν μια ακόμα φορά στο προσκήνιο το ζήτημα της ανάπτυξης και της ανεργίας. Έστω και λεκτικά αναγνωρίζεται ότι οι περικοπές στην αγοραστική δύναμη μισθών και λαϊκών εισοδημάτων (καταναλωτική ζήτηση), εντείνουν την ύφεση και την ανεργία. Από την άλλη η μείωση των μισθών δεν οδηγεί αντίστοιχα σε μείωση τιμών (καρτέλ και ολιγοπώλια συγκρατούν ή και αυξάνουν τις τιμές), ενώ δεν υπάρχει «δέσμευση» ότι οι περικοπές μισθών-ημερομισθίων και η αύξηση των κερδών θα καταλήξει σε επενδύσεις, σε νέες θέσεις εργασίας και προσφορά αγαθών και υπηρεσιών. Η «εσωτερική υποτίμηση» της εργατικής δύναμης παρ’ ότι τονώνει «εν μέρει» την ανταγωνιστικότητα, δεν ενισχύει αντίστοιχα τις εξαγωγές (η ακαμψία τιμών και το «σκληρό» ευρώ, τις αποδυναμώνουν), διαιωνίζοντας τα υψηλά εμπορικά ελλείμματα. Τέλος η μείωση του ΑΕΠ, μειώνει τα φορολογικά έσοδα και επιδεινώνει τη σχέση δημόσιο χρέους προς ΑΕΠ. Κατά συνέπεια οι περικοπές μισθών και συντάξεων, αναπαράγουν το «φαύλο κύκλο» ύφεσης-ανεργίας-χρέους-λιτότητας, κόκ.
Με το νέο «Μνημόνιο» ακολουθείται όπως επισημάναμε, η ίδια συνταγή σε χειρότερη «έκδοση», παρά τα «ευχολόγια» ανάπτυξης. Κυβέρνηση και «τρόϊκα» μη έχοντας καμιά συγκροτημένη πρόταση καταφεύγουν σε «αλχημείες» συναθροίζοντας «λιμνάζοντα» κονδύλια του ΕΣΠΑ (11,5 δις €), κάποια «πιθανά» δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (7 δις), καθώς τις πληρωμές χρεών σε προμηθευτές του δημοσίου (6 δις), ως αναπτυξιακό «πακέτο» που θα βγάλει…την οικονομία από την ύφεση. Αποσιωπούν ότι στα πλαίσια του «Μνημονίου» οι δημόσιες επενδύσεις σταθερά περικόπτονται, ότι από το νέο δάνειο των 130 δις δεν προβλέπονται κονδύλια για ανάπτυξη (όλα σχεδόν πάνε για τοκοχρεολύσια και στήριξη τραπεζών), ενώ οι ιδιωτικές επενδύσεις δεν «φαίνονται» στον ορίζοντα, αναγκάζοντας ακόμα και τον πρόεδρο των γερμανών βιομηχάνων Χ.Π.Κάϊτελ να εγκαλεί χλευάζοντας «τις εγχώριες ελίτ που δεν συμπεριφέρονται πατριωτικά βγάζοντας μαζικά στο εξωτερικό τα κεφάλαια τους» (Τα Νέα, 28.2.12).
Ωστόσο ούτε και αυτά τα «λιμνάζοντα» κονδύλια του ΕΣΠΑ, δεν είναι σε θέση να δώσουν αναπτυξιακή ώθηση. Όλα τα προγράμματα με εξαίρεση αυτό της «ανταγωνιστικότητας-επιχειρηματικότητας», έχουν χαμηλό ποσοστό απορρόφησης (μόλις 31,5%). Ένας από τους λόγους της καθυστέρησης, πέρα από το «έλλειμμα» εθνικής συμμετοχής λόγω «Μνημονίου», είναι η ισχυρή «διαπλοκή» οικονομικής και πολιτικής ελίτ στο μοίρασμα των έργων και οι αντιθέσεις μεταξύ τους, καθώς η εξάρτηση των έργων από την τραπεζική χρηματοδότηση, η οποία λόγω κρίσης έχει «παγώσει», παρά τα τεράστια πακέτα στήριξης των τραπεζιτών. Έτσι δεν είναι τυχαίο που λιγότερα από 1/3 των έργων καταλήγει σε υπογραφή συμβάσεων και από αυτά λιγότερα από τα μισά σε ολοκλήρωση τους, με αποτέλεσμα την «απένταξη» πολλών έργων όχι με βάση τη χρησιμότητα αλλά το χρόνο αναμονής για την προώθηση τους.
Πόση ανάπτυξη, τι είδους και σε όφελος τίνος;
Με αυτά τα δεδομένα το υπουργείο Ανάπτυξης σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχουν καταρτίσει κατάλογο προτεραιότητας 181 έργων ύψους 11,5 δις € που περιλαμβάνουν 166 έργα χρηματοδότησης του Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και του Ταμείου Συνοχής, στα πλαίσια των οποίων προβλέπεται ως το 2015 να απασχοληθούν γύρω στα 60.00 άτομα και να δημιουργηθούν γύρω στις 4.000 μόνιμες θέσεις εργασίας, ενώ από τα 15 έργα και δράσεις του Κοινωνικού Ταμείου υπολογίζεται ότι θα απασχοληθούν 61.000 άτομα και θα δημιουργηθούν περί τις 100.000 θέσεις εργασίας. Κατά συνέπεια «ακόμα κι αν όλα αυτά πραγματοποιηθούν» (!), το πρόβλημα της απασχόλησης του 1.000.000 εκατ. ανέργων δεν βρίσκει ουσιαστική επίλυση. Εκτός αυτού υπάρχουν τα προβλήματα από τις ενδογενείς αντιφάσεις εφαρμογής του νέου «Μνημονίου» και του PSI. Αν και οι εκτιμήσεις της «τρόϊκα» προέβλεπαν μικρή ανάκαμψη από το 2013, νεότερες εκτιμήσεις τη μεταθέτουν στο 2014, ενώ το βάθος της ύφεσης στο 2012-13 θα είναι μεγαλύτερο, γεγονός που σημαίνει μικρότερο ΑΕΠ, μεγαλύτερη ανεργία, επιδείνωση αναλογίας χρέους προς ΑΕΠ, νέα μέτρα, νέα ύφεση, κοκ.
Όμως τα προβλήματα δεν σταματούν εδώ. Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι από το 2014 ξεκινήσει μια «αναιμική» ανάπτυξη, προκύπτουν κρίσιμα ερωτήματα για τους πόρους, τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, τους φορείς και τρόπο κατανομής των αποτελεσμάτων της. Με βάση τα δεδομένα του νέου «Μνημονίου», ως το 2020 θα επέλθει μια τεράστια αναδιανομή εισοδήματος υπέρ των δανειστών, «στραγγίζοντας» το καταναλωτικό επίπεδο των εργαζόμενων και τους πόρους για την ανάπτυξη. Ενδεικτικά σημειώνουμε ότι το 2012 οι δαπάνες για τοκοχρεολύσια υπερβαίνουν τα 60 δις €, ενώ τα φορολογικά έσοδα υπολογίζονται σε 54 δις.! Ακόμα και με την εφαρμογή του PSI οι δαπάνες για τόκους και πληρωμές για «έντοκα γραμμάτια» (βραχυπρόθεσμο χρέος) θα ξεπεράσουν τα 30 δις €. Άρα χωρίς δραστική διαγραφή χρέους, δεν υπάρχουν διαθέσιμα κονδύλια για ανάπτυξη. Από την άλλοι οι ρυθμοί αύξησης του ΑΕΠ δεν θα ξεπεράσουν με το ευνοϊκότερο σενάριο ως το 2020, το 2% κατά μέσο όρο, ρυθμός πολύ χαμηλός για να επιτευχθεί αναλογία χρέους προς ΑΕΠ στο 120%.
Επί πλέον η προϊούσα παραγωγική αποδιάρθρωση της αγροτικής και βιομηχανικής παραγωγής την τελευταία δεκαετία, σε συνδυασμό με την απουσία κλαδικών πολιτικών με οριζόντιες και κάθετες δράσεις, καθώς και οι συνέπειες του «σκληρού» νομίσματος (ευρώ), δεν δημιουργούν ελπιδοφόρες προοπτικές ανάκαμψης της οικονομίας. Ταυτόχρονα η απαξίωση των συνεταιρισμών και η ιδιωτικοποίηση δημοσίων επιχειρήσεων, αποδυναμώνει ισχυρούς «εν δυνάμει» αναπτυξιακούς μοχλούς και ο μόνος μοχλός που απομένει είναι η «αγορά» (ιδιωτική πρωτοβουλία), η οποία λόγω της «κρατικοδίαιτης» νοοτροπίας της δεν ανταποκρίνεται στον «ιστορικό» της (καπιταλιστικό) ρόλο. Το μόνο που απομένει είναι η δημιουργία «ειδικών οικονομικών ζωνών» (ΕΟΖ) με τριτοκοσμικού τύπου εργασιακών σχέσεων, φορολογικής «ασυλίας» και «αρπακτικής» συμπεριφοράς στο περιβάλλον, κάτι σαν «θερμοκήπιο» δράσης του πολυεθνικού κεφαλαίου. Τέλος οι μικροεπιχειρήσεις κάτω από την τραπεζική πιστωτική ασφυξία και τα ελάχιστα διαθέσιμα κονδύλια του Ταμείου δανειοδοτήσεων ΕΤΕΑΝ, καθώς επίσης την απουσία υποστηρικτικών πολιτικών, δεν δίνουν κάποια αισιόδοξη προοπτική στο «αναπτυξιακό όραμα» της κυβέρνησης.
Να σημειώσουμε ότι ο σημαντικότερος παράγοντας στη διαδικασία της ανάπτυξη, παραμένει πάντα ο εργαζόμενος και η θέση του στον τρόπο κατανομής των αποτελεσμάτων της. Με διαχρονική λιτότητα και συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης, αποδυναμώνεται το βασικό «κεντρί» τόνωσης της ανάπτυξης (εγχώρια ζήτηση), ενώ η εξωτερική για λόγους που αναφέραμε δεν παρουσιάζει δυναμισμό. Το τελικό αποτέλεσμα θα είναι παραγωγική στασιμότητα, οικονομική καχεξία, φτωχοποίηση και κοινωνική περιθωριοποίηση ευρύτερων στρωμάτων. Δυστυχώς αυτό είναι «εν ολίγοις» το αναπτυξιακό «μοντέλο» που προτείνουν στον ελληνικό λαό οι κυρίαρχες αστικές δυνάμεις σε συνεργασία με τα υπερεθνικά αφεντικά της ευρωζώνης.
Παραγωγική ανασυγκρότηση και προοδευτική διέξοδος
Υπάρχει όμως η εναλλακτική στρατηγική παραγωγικής ανασυγκρότησης που αντιστοιχεί στα ζωτικά συμφέροντα της μεγάλης πλειοψηφίας του λαού. Είναι η πολιτική της προοδευτικής εξόδου από την κρίση που η εφαρμογή της προϋποθέτει κυβέρνηση ριζοσπαστικών-αριστερών δυνάμεων και ενεργητική στήριξη από την πλειοψηφία τη κοινωνίας. Οι βασικοί άξονες της συγκεκριμένης στρατηγικής συνδέονται με την:
α) ανατροπή του «Μνημονίου» και των συνακόλουθων πολιτικών.
β) παύση πληρωμών και διαγραφή άνω του 80% του χρέους, εξόφληση υπόλοιπου με ρήτρα ανάπτυξης.
γ) Εθνικοποίηση-κοινωνικοποίηση τραπεζών, έλεγχος ροής κεφαλαίων και αξιοποίηση των λαϊκών αποταμιεύσεων για στήριξη της ανάπτυξης.
δ) Πρόγραμμα ανόρθωσης της γεωργίας, βιομηχανίας, ενέργειας, υποδομών, κλπ, με στόχο τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και αύξησης του ΑΕΠ.
ε) Πάταξη της φοροδιαφυγής και φοροκλοπής μαζί και διαρροής πόρων σε αντιπαραγωγικές και παρασιτικές δραστηριότητες (εξοπλισμούς, μίζες, κρυφές συναλλαγές, κά).
στ) Επαναφορά στο δημόσιο έλεγχο ιδιωτικοποιημένων ΔΕΚΟ και επέκταση τους σε στρατηγικούς τομείς, ανάπτυξη νέων συνεταιρισμών και άλλων συλλογικών παραγωγικών πρωτοβουλιών.
ζ) Στήριξη αγοραστικής δύναμης μισθών και συντάξεων, ενίσχυση κοινωνικών και αναπτυξιακών δαπανών.
η) Καταπολέμηση των καρτέλ και των ολιγοπωλιακών δομών, έλεγχος δράσης πολυεθνικών εταιριών.
θ) Ανάπτυξη ισότιμων και αμοιβαία επωφελών σχέσεων με όλες τις χώρες στα πλαίσια πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής.
ι) Εκδημοκρατισμός κράτους, συμμετοχή γνήσιων εκπροσώπων εργαζόμενων στα κέντρα λήψης αποφάσεων, κά.
Η προώθηση της συγκεκριμένης δέσμης μέτρων έρχεται προφανώς σε αντίθεση με το νεοφιλελεύθερο πλαίσιο της ευρωζώνης. Η απάντηση δεν είναι «παραμονή πάση θυσία» στην ευρωζώνη, αλλά υπέρβαση της με στόχο την αναζωογόνηση της οικονομίας και την ελπιδοφόρα προοπτική σε όφελος του ελληνικού λαού και της κοινωνίας συνολικά. Σε αυτήν την κρίσιμη απαίτηση καλούνται να παίξουν αποφασιστικό ρόλο οι προοδευτικές-ριζοσπαστικές δυνάμεις της χώρας, αναζητώντας δρόμους… κοινής δράσης στα «πολλά που τις ενώνουν», ώστε να ανοίξει παράλληλα ο δρόμος του γόνιμου και νηφάλιου διαλόγου σε όσα ίσως εξ’ ίσου σημαντικά που τις χωρίζουν.

Η Ελλάδα στη δίνη της «ελεγχόμενης πτώχευσης». Άξονες εναλλακτικής στρατηγικής αριστερής εξόδου

Μαρτίου 7, 2012 Σχολιάστε

Συνέντευξη στην «Κυριακάτικη Χαραυγή» Κύπρου (4.3.12)

Γιάννης Τόλιος, διδάκτωρ οικονομικών

– Τι σημαίνει για την Ελλάδα το νέο «Μνημόνιο»;
– Χαίρομαι που τα ξαναλέμε μετά την πάροδο κάποιων μηνών. Ορισμένες εκτιμήσεις που είχαμε κάνει στην προηγούμενη συνέντευξη, επαληθεύονται με δραματικό τρόπο. Η εφαρμογή του πρώτου «Μνημονίου», όχι μόνο δεν απέτρεψαν την χρεοκοπία αλλά δυστυχώς την σπρώχνουν όλο και πιο κοντά, δηλ. την επίσημη ομολογία αδυναμίας εξόφλησης των δανειστών.
Στα τελευταία χρόνια εξ’ αιτίας των μέτρων του «Μνημονίου» είχαμε μεγάλη μείωση του εθνικού εισοδήματος πάνω από 10%, λουκέτο σε 430.000 μικροεπιχειρήσεις, ανεργία πέραν του 20% (στους νέους ξεπερνά το 45%) και τον τραγικό απολογισμό 1700 αυτοκτονιών, φαινόμενο που πρώτη φορά εμφανίζεται στην ελληνική κοινωνία. Το χειρότερο είναι ότι βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή και όχι στο τέλος της κρίσης. Το νέο «Μνημόνιο» και η νέα δανειακή σύμβαση δεν δίνουν καμιά ελπιδοφόρα προοπτική αλλά έχουν κύριο στόχο την εξασφάλιση των πιστωτών.

– Οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν έχουν ευθύνες για το σημερινό δράμα;
– Ασφαλώς και έχουν πολύ μεγάλες. Ο μέχρι τώρα τρόπος δημοσιονομικής διαχείρισης συνδέεται όχι τόσο με φαινόμενα κλασσικής κακοδιαχείρισης αλλά και συνειδητές επιλογές εξυπηρέτησης ισχυρών καπιταλιστικών συμφερόντων. Για παράδειγμα στα φορολογικά έσοδα, οι «έχοντες και κατέχοντες» εισέφεραν πολύ λίγα, γι’ αυτό και έχουμε τεράστια φοροδιαφυγή και φοροκλοπή. Επίσης στις δαπάνες υπήρξε μεγάλη κακοδιαχείριση με αμύθητες μίζες, κρυφές συναλλαγές, τεράστια εξοπλιστικά προγράμματα, κά.
Από την άλλη η κρίσης της Ευρωζώνης επιδείνωσε την κατάσταση, γιατί ο τρόπος συγκρότησης της «οικονομικής και νομισματικής ενοποίησης» (ΟΝΕ) είναι σε βάρος των ασθενέστερων οικονομιών και σε όφελος των ισχυρών. Αυτό εκφράζεται στα εμπορικά «πλεονάσματα» των ισχυρών πχ. Γερμανίας και στα «ελλείμματα» των αδύναμων οικονομιών, όπως της Ελλάδας.
Αυτή είναι μια από τις βασικές πηγές του χρέους. Η άλλη πηγή απορρέει από τα δημόσια ελλείμματα λόγω χαρακτήρα δημοσιονομικής διαχείρισης που ήδη αναφέραμε. Σε αυτές τις δύο πηγές προστέθηκε ο δανεισμός από την τρόϊκα και τα ακραία νεοφιλελεύθερα μέτρα του «Μνημονίου», που οδήγησαν σε δραματική ύφεση και επιδείνωση της σχέση δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ (από 120% το 2009 σε 170% αρχές 2012). Γιαυτό λέμε ότι η ελληνική οικονομία είναι σήμερα σε κατάσταση χρεοκοπίας και το ζήτημα είναι οι πολιτικές διαχείρισης της. Η μία είναι η πολιτική «ελεγχόμενης πτώχευσης» που προωθούν τρόϊκα και ελληνική κυβέρνηση και η άλλη είναι η πολιτική «προοδευτικής εξόδου από την κρίση» που προβάλλουν οι ριζοσπαστικές- αριστερές δυνάμεις στην χώρα.

– Τι ακριβώς σημαίνει πολιτική «ελεγχόμενης χρεοκοπίας»;
– Στην ουσία πρόκειται για «πολιτική δήμευσης» του ελληνικού λαού με τρεις τρόπους. Πρώτον, με ιδιωτικοποίηση (ξεπούλημα) όλων των δημοσίων επιχειρήσεων και καλύτερων «φιλέτων» της δημόσιας περιουσίας με στόχο 50 δις € ως το 2015. Δεύτερον, περικοπές μισθών, συντάξεων, επιδομάτων, κοινωνικών δαπανών κτλ, που υπολογίζονται σε άλλα 50 δις € ως το 2015. Τρίτον, παρακράτηση όλων των εσόδων ύψους 15 δις € από το πρόγραμμα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας «Ήλιος». Τέλος υπάρχουν και οι λεγόμενες «παράπλευρες απώλειες» με την επιστροφή των εργασιακών σχέσεων σε καταστάσεις 19ου αιώνα, με κατάργηση εργασιακών δικαιωμάτων, μείωση κατώτατων μισθών και στόχο να προσγειωθούν στα 400 ευρώ, χιλιάδες απολύσεις από το δημόσιο, κά.

– Το νέο «Μνημόνιο» και το νέο δάνειο δεν βελτιώνουν τα πράγματα;
– Πριν μπούμε στην «ευρωζώνη» καλλιεργήθηκαν μεγάλες αυταπάτες ότι η συμμετοχή της χώρας θα ήταν ένα βήμα προόδου. Τώρα διαπιστώνουμε με δραματικό τρόπο ότι ήταν λάθος επιλογή. Για παράδειγμα η απώλεια του «εργαλείου» της νομισματικής πολιτικής και ειδικότερα της συναλλαγματικής πολιτικής δημιουργεί μεγάλα προβλήματα στην εξισορρόπηση των διεθνών συναλλαγών της χώρας. Επιπλέον η λεγόμενη αρχή της «κοινοτικής αλληλεγγύης» όχι μόνο δεν υπήρξε, αλλά και όταν εκδηλώθηκε, με το δάνειο της τρόϊκας και το Μνημόνιο, μας «χαντάκωσε». Ανάλογες είναι και οι εμπειρίες της Πορτογαλίας. Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά στο ίδιο «σενάριο». Το νέο «Μνημόνιο» προβλέπει νέα δανειακή σύμβαση ύψους 130 δις €, που αντί να μειώνει αυξάνει το χρέος. Παρ’ ότι με το λεγόμενο PSI προβλέπεται «κούρεμα» χρέους κατά 100 δις €, η κατάσταση δεν βελτιώνεται, ενώ μπαίνουν πιο βαριές αλυσίδες (δεσμεύσεις) στο λαό.
Το πρόβλημα δεν είναι απλά οικονομικό, ούτε μόνο κοινωνικό, αλλά πάνω απ’ όλα ζήτημα υπόστασης της χώρας. Το στοιχείο της εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας στην ουσία πετάγεται στα «σκουπίδια». Η χώρα μετατρέπεται σε ένα άθλιο «προτεκτοράτο», δεδομένου ότι εκατοντάδες εντεταλμένοι της τρόϊκας εγκαθίστανται σε κάθε Υπουργείο, ελέγχουν τη διοίκηση και διαχείριση των δημοσίων οικονομικών. Δεν είναι υπερβολή να πω ότι ένας δήμος δεν θάχει δικαίωμα να αποφασίσει για κονδύλια λειτουργίας ενός παιδικού σταθμού, χωρίς να το αποφασίζει η τρόικα και οι επόπτες των δανειστών.

– Ο Ελληνικός λαός όμως αντιστέκεται…
– Αντιστέκεται και μάλιστα πολύ. Το γεγονός ότι πριν μερικούς μήνες κατέρρευσε η κυβέρνηση Παπανδρέου που είχε εκλεγεί με μεγάλη πλειοψηφία (158 βουλευτές) οφείλεται στην ασίγαστη πάλη και αντίσταση του ελληνικού λαού. Το ίδιο τρίζουν τα θεμέλια της σημερινής κυβέρνησης και όλου του αστικού κατεστημένου που ψήφισε το «Μνημόνιο». Να θυμίσω πως με το σχηματισμό της είχε τη στήριξη της μεγάλης πλειοψηφίας της Βουλής (250 βουλευτές) και σήμερα βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. Ως εκ τούτου, νομίζω δεν πάνε «χαράμι» οι αγώνες. Όμως βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή μιας γιγάντιας προσπάθεια για μια μεγάλη ανατροπή.

– Πως νομίζεται ότι μπορεί να επιτευχθεί;
– Αργά αλλά σταθερά δημιουργείται ένα μεγάλο κίνημα αμφισβήτησης των συγκεκριμένων πολιτικών. Το κίνημα των «αγανακτισμένων» στις πλατείες, το κίνημα ενάντια στα «χαράτσια», οι μεγάλες απεργιακές κινητοποιήσεις, κά, αποτελούν «ρυάκια» αντίστασης που τείνουν να γίνουν ένα μεγάλο «βουερό» ποτάμι ανατροπής. Από την άλλη, αυτά που συμβαίνουν στην Ελλάδα, επηρεάζουν τις εξελίξεις στις άλλες χώρες της ευρωζώνης ιδιαίτερα του μεσογειακού νότου. Οι καρέκλες της κυρίαρχης ελίτ των Βρυξελλών τρίζουν και το σαθρό οικοδόμημα της ΟΝΕ σείεται. Εάν η Ελλάδα τυπικά χρεοκοπήσει δημιουργείται ο κίνδυνος «ντόμινο» και μετάδοσης της … ασθένειας σε άλλες χώρες.
– Με τη σημερινή δομή η ευρωζώνη δεν μπορεί να κρατηθεί. Δεν μπορεί μια χώρα να καλείται να στηρίξει την ανταγωνιστικότητα κόβοντας μισθούς και συντάξεις. Ήδη οι μισθοί τα τελευταία τρία χρόνια έχουν μειωθεί κατά 50%. Εάν υπολογίσουμε ότι το μέσο εργατικό κόστος στη βιομηχανία είναι 15%, με 50% μείωση μισθών η ανταγωνιστικότητα ενός προϊόντος βελτιώνεται μόνο 7.5%. Από την άλλη η ισοτιμία ευρώ – δολαρίου είναι σήμερα 1 προς 1.36, από 1 προς 1 που ήταν το 2000. Δηλαδή το ευρώ έχει ανατιμηθεί κατά 36%. Αν επέστρεφε η ισοτιμία στο 2000 η τιμή του προϊόντος θα μειωνόταν κατά 36%. Με μισό μισθό βελτιώνεται μόνο κατά 7.5% ενώ σε επιστροφή στην ισοτιμία του 2000 βελτιώνεται κατά 36%. Δηλαδή το «όπλο» της συναλλαγματικής πολιτικής παίζει μεγάλο ρόλο. Βεβαίως είναι αμυντικό, όμως μπορεί να συμβάλει μεσοπρόθεσμα να ανασάνει η χώρα, να ανασυνταχθεί η οικονομία και να περάσει σε διαδικασίες ανάπτυξης.

– Οι αποφάσεις της ευρωζώνης δεν δίνουν απαντήσεις στην ανάπτυξη;
– Απολύτως καμία, ούτε στην απασχόληση. Είναι πολύ χαρακτηριστική η απαίτηση ότι από το δάνειο των €130 δις η Ελλάδα δεν θα πάρει τίποτε. Από κάθε 100 ευρώ μόνο 19 καταλήγουν στην Ελλάδα, αλλά και αυτά θα είναι δεσμευμένα σε ειδικό λογαριασμό για εξόφληση τοκοχρεολυσίων. Επίσης μεγάλο μέρος (50 δις €) πάει για στήριξη (κεφαλαιοποίηση) των τραπεζών. Επί πλέον οι δανειστές ζητούν πρωτοφανή πράγματα. Πρώτο, συνταγματική τροποποίηση με την οποία, προτεραιότητα στις δημόσιες δαπάνες θα έχει η εξόφληση των τοκοχρεολυσίων των δανειστών. Δηλαδή «κόψτε το κεφάλι σας» δεν μας ενδιαφέρει αν δεν έχετε κονδύλια για παιδεία, υγεία, συντάξεις, κλπ. Δεύτερον, τα νέα ομόλογα που θα αντικαταστήσουν τα παλιά θα διέπονται από το αγγλικό δίκαιο. Αυτή τη στιγμή η ελληνική βουλή μπορεί ακόμα να αποφασίσει μονομερώς τη διαγραφή όλου ή μεγάλου μέρους του χρέους, ενώ με το αγγλικό δίκαιο θα υπάρχουν δεσμεύσεις. Δυστυχώς λόγω πολιτικής των κυβερνήσεων δεν αξιοποιήθηκε αυτό το δικαίωμα. Ας μη ξεχνάμε ότι βασική αρχή του δικαίου είναι «η σωτηρία του λαού υπεράνω όλων».!

– Εάν αυτό το δικαίωμα εφαρμοζόταν τι θα γινόταν;
– Η Ελλάδα όπως είναι σήμερα δεν μπορεί να εξοφλήσει το χρέος. Μιλάμε για ένα χρέος 400 δις €, ενώ το ΑΕΠ υπολογίζεται σε 212 δις €. Κατά συνέπεια προκύπτει ανάγκη διαγραφής του μεγαλύτερου μέρους, κάνοντας χρήση και των προβλέψεων του διεθνούς δικαίου και ειδικότερα της «κατάστασης ανάγκης» της νομικής επιτροπής του ΟΗΕ. Σύμφωνα με την πιο πάνω αρχή, όταν μια χώρα βρίσκεται στο δίλημμα να πληρώσει τους πιστωτές ή να λειτουργήσει το κράτος, έχει το δικαίωμα να αρνηθεί την πληρωμή τοκοχρεολυσίων στους εγχώριους και ξένους πιστωτές.

– Γιατί δεν έχει λειτουργήσει μέχρι σήμερα;
– Για δύο λόγους. Γιατί η σημερινή κυβέρνηση και οι προηγούμενες είναι υποταγμένες στους δανειστές, ξένους και έλληνες τραπεζίτες. Στην ουσία όλοι αυτοί είναι υπάλληλοι των τραπεζών. Η σημερινή κυβέρνηση λειτουργεί ως δικαστικός επιμελητής, του οποίου η δουλειά όπως ξέρετε είναι να πάει στο σπίτι κάποιου και να κατασχέσει τα πάντα. Αυτή την εντολή εκτελεί σήμερα η κυβέρνηση Παπαδήμου. Το λέμε απλά για να γίνει κατανοητό.
– Ο άλλος λόγος είναι ότι η κυρίαρχη ελίτ στην Ελλάδα θεωρεί ότι προστατεύονται καλύτερα τα γενικότερα πολιτικά και οικονομικά της συμφέροντα στην ευρωζώνη. Εκτός ευρωζώνης, νοιώθουν αβεβαιότητα και ανασφάλεια απέναντι στο λαϊκό κίνημα.

– Αν γινόταν στάση πληρωμών ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις ;
– Η στάση πληρωμών και η διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του μέρους του χρέους (άνω του 80%) είναι επιτακτικά αναγκαία. Αυτό το παραδέχονται ακόμα και παράγοντες της ευρωζώνης όπως ο γερμανός υπουργός Β.Σόϊμπλε. Ωστόσο τη διαχείριση της λύσης θέλουν να γίνει με όρους πιστωτών (Μνημόνια, νέο δάνειο, δεσμεύσεις, κά) και όχι με όρους προοδευτικής εξόδου από την κρίση από κυβέρνηση που θα υπεράσπιζε τα λαϊκά συμφέροντα. Κατά συνέπεια μια μονομερής στάση πληρωμών και διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους, είναι πολύ πιθανό να αμφισβητηθεί η παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη. Όμως η κόκκινη γραμμή πρέπει να είναι η σωτηρία του λαού και όχι η παραμονή «πάση θυσία» στην ευρωζώνη.!

– Αν η Ελλάδα φύγει από την ευρωζώνη θα αποκλειστεί από τις αγορές;
– Μα ήδη είμαστε…εκτός χρηματαγορών.! Η χώρα αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε καθεστώς «ελεγχόμενης χρεοκοπίας», με πολιτικές λιτότητας σε βάθος χρόνου, αυξημένης ανεργίας, προειούσας παραγωγικής αποδιάρθρωσης, κά. Βρισκόμαστε δηλαδή στο δρόμος που οδηγεί στην «κόλαση». Το χειρότερο μάλιστα είναι ότι βρισκόμαστε στην αρχή και όχι στο τέλος του δρόμου ώστε να κάνουμε υπομονή. Ο χρονικός ορίζοντας ξεπερνάει το 2020 και φτάνει μέχρι το 2035.!

– Υπάρχει εναλλακτική πρόταση;
– Ασφαλώς και υπάρχει. Συνάγεται από τα πράγματα. Άρνηση πληρωμής του χρέους και διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του. Ακόμη και αν μας πουν ότι αυτό είναι ασύμβατο στα πλαίσια της Ευρωζώνης, η επιστροφή στο ελληνικό νόμισμα δεν είναι καταστροφή όπως συστηματικά κινδυνολογούν. Αντίθετα θα δοθεί η δυνατότητα ανάταξης της οικονομίας, με την προϋπόθεση εφαρμογή ενός συνεκτικού προγράμματος παραγωγικής ανασυγκρότησης.

– Ναι αλλά δεν θα υπάρξουν μεγάλες δυσκολίες;
– Θα υπάρξουν δυσκολίες τους πρώτους 15-20 μήνες με την έννοια ότι θα πρέπει να τεθούν σε κίνηση οι εγχώριες δυνάμεις, τόσο στην αγροτική οικονομία, όσο στην βιομηχανία και άλλους τομείς. Η επιστροφή στο εθνικό νόμισμα, εμπεριέχει δυσκολίες αλλά και δυνατότητες. Ειδικά στο εμπορικό ισοζύγιο οι επιδράσεις θα είναι αντιφατικές με θετικό όμως τελικά αποτέλεσμα. Για παράδειγμα οι εξαγωγές θα γίνουν φθηνότερες και η εγχώρια παραγωγή θα τονωθεί και θα αυξηθεί η απασχόληση. Το ίδιο ο τουρισμός που αν συνδεθεί στενά με την αγροτική παραγωγή θα ενισχυθεί συνολικά η οικονομία. Βεβαίως οι εισαγωγές θα γίνουν ακριβότερες, αλλά μπορεί να γίνει υποκατάσταση μέρους των εισαγόμενων από προϊόντα εγχώριας παραγωγής. Ορισμένα είδη όπως το πετρέλαιο θα είναι ακριβότερα, αλλά και αυτό μπορεί ωθήσει σε αξιοποίηση εγχώριων πηγών ενέργειας. Θα έλεγα ότι η Κύπρος αποτελεί παράδειγμα αξιοποίησης των δικαιωμάτων επί της ΑΟΖ για εκμετάλλευση φυσικού αερίου.

-Η στάση πληρωμών είναι αρκετό βήμα για την Ελλάδα;
– Όχι, αυτή θα είναι το πρώτο βήμα. Θεωρώ ότι πρέπει να εθνικοποιηθεί το τραπεζικό σύστημα. Δεν μπορεί να μην μπει έλεγχος στην ανεξέλεγκτη κίνηση κεφαλαίων. Έχει ομολογηθεί επίσημα ότι στις τράπεζες της Ελβετίας υπάρχουν καταθέσεις Ελλήνων που ανέρχονται στα €280 δις, όταν το ελληνικό χρέος είναι €400 δις. Άρα χρειάζεται δημόσιος έλεγχος στο τραπεζικό σύστημα και αξιοποίηση λαϊκών αποταμιεύσεων για παραγωγικές επενδύσεις και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Θα πρέπει να τονίσω ότι η εναλλακτική πρόταση προοδευτικής εξόδου, συνδέεται με ευρύτερη δέσμη μέτρων που αφορούν την φορολογική πολιτική, τις κρατικές δαπάνες, την επιστροφή στο δημόσιο έλεγχο ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων, έλεγχο των καρτέλ και ολιγοπωλειακών δομών, στήριξη της αγοραστικής δύναμης μισθών-συντάξεων, ριζικές αλλαγές στη δομή του κράτους, προώθηση ισότιμης συνεργασίας με όλες τις χώρες, κά.

– Ποιος όμως θα εφαρμόσει αυτή τη δέσμη μέτρων;
– Χρειάζεται μια κυβέρνηση των ριζοσπαστικών αριστερών δυνάμεων. Θεωρώ ότι ο κυπριακός λαός είναι «τυχερός» που διαθέτει σε αυτή τη δύσκολη περίοδο μια αριστερή κυβέρνηση με επικεφαλής το ΑΚΕΛ. Οποιαδήποτε άλλη λύση θα είναι αρνητική για την Κύπρο. Ακόμη και αν υπάρχουν παράπονα και σίγουρα υπάρχουν, ας μου επιτραπεί να πω ότι είναι δευτερεύοντα ζητήματα. Εμείς στην Ελλάδα αναζητάμε μια κυβέρνηση ριζοσπαστικών αριστερών δυνάμεων που θα υπερασπιστεί τα λαϊκά συμφέροντα, θα αγωνίζεται γι’ αυτά και να δώσει ελπίδα και προοπτική στη χώρα. Αυτό όμως απαιτεί και ένα κίνημα ανατροπής της σημερινής κατάστασης και προώθησης της εναλλακτικής στρατηγικής προοδευτικής εξόδου.

– Γιατί μέχρι σήμερα δεν έχουν καταφέρει οι αριστερές δυνάμεις στην Ελλάδα να συνεργαστούν;
– Δυστυχώς οι αριστερές δυνάμεις δεν έχουν λύσει ακόμα αυτό το κρίσιμο ζήτημα. Ο λαός ωστόσο είναι σε ζωντανή αναζήτηση, στρέφει το βλέμμα του στην Αριστερά και αυτό φαίνεται σε δημοσκοπικό επίπεδο. Στις ηγεσίες των κομμάτων της Αριστεράς τίθεται το καθήκον να αρθούν στο ύψος των ιστορικών απαιτήσεων, να επιδιώξουν κοινή δράση πάνω στα κοινά προγραμματικά στοιχεία που αφορούν την υπεράσπιση θεμελιακών δικαιωμάτων μισθωτών, συνταξιούχων, αγροτών, μικροεπιχειρήσεων, νέας γενιάς, κά. Στη βάση αυτή να ενισχύσουν τους δεσμούς τους με τα λαϊκά στρώματα και μέσα από την ενεργοποίηση τους να γίνει η μεγάλη κοινωνική ανατροπή. Θα την έλεγα εξέγερση. Δεν μπορεί η ελληνική κοινωνία να μπει σε καθεστώς χρόνιας «χημειοθεραπείας» προκειμένου οι τοκογλύφοι να πάρουν τα δανεικά τους.

– Δεν έχει αποφασιστεί ακόμη πότε θα πραγματοποιηθούν εκλογές…
– Η σημερινή κυβέρνηση είναι παράνομη γιατί δεν έχει εκλεγεί. Είναι πρωτοφανείς οι παρανομίες και τα συνταγματικά πραξικοπήματα που γίνονται στην Βουλή. Το Σύνταγμα παραβιάζεται επί 24ωρου βάσεως. Η βαθύτερη ουσία της Δημοκρατίας είναι ο λαός να αποφασίζει. Εάν στην Ελλάδα αποφασίζουν ο Παπαδήμος και ο Βενιζέλος και στην ΕΕ η Μέρκελ και ο Σαρκοζί, αυτό δεν έχει σχέση με τη δημοκρατία. Όμως ούτε ο ελληνικό λαός, ούτε οι ευρωπαϊκοί λαοί θα ανεχθούν για πολύ, αυτή τη συγκαλυμμένη δικτατορία των κυρίαρχων ελίτ και των χρηματοπιστωτικών αγορών.

– Θεωρείται ότι νοσεί ολόκληρο το σύστημα της Ευρωζώνης;
– Ναι γιατί στη θέση της «κοινοτικής αλληλεγγύης» προωθείται ο «κοινωνικός δαρβινισμός». Ποιο ευρωπαϊκό ιδεώδες εξυπηρετεί η πολιτική της ΕΚΤ που δανείζει τους τραπεζίτες με επιτόκιο 1% και αυτοί δανείζουν τα κράτη μέλη με 5%, 7% και 8%; Αυτό είναι καθαρή ληστεία. Στις 9 Δεκεμβρίου ’11, οι αρχηγοί των χωρών της ΕΕ, αποφάσισαν το λεγόμενο «δημοσιονομικό σύμφωνο», με το οποίο προβλέπει «ισοσκελισμένους κρατικούς προϋπολογισμούς» διαφορετικά θα επιβάλλονται πρόστιμα. Είναι δυνατόν η Ελλάδα και άλλα κράτη κυρίως της περιφέρειας να έχουν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς; Αυτού του είδους η «ευρωπαϊκή ενοποίηση» δεν έχει καμιά σχέση με το όραμα των Ευρώπης των λαών και των εργαζόμενων. Ασφαλώς το όραμα δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί. Θα πρέπει όμως η «αρχιτεκτονική» να γίνει με άλλα «υλικά», της ισότιμης συνεργασίας, της δημοκρατίες, της αλληλεγγύης, κά. Αυτό όμως προϋποθέτει άλλους συσχετισμούς δυνάμεων. Η ανατροπή και ξήλωμα της ευρωζώνης σε μια, δυο, τρεις χώρες, μπορεί να γίνει αφετηρία μιας ευρύτερης ανατροπής. Ο συντονισμός δράσης των κινημάτων σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για μια τέτοια εξέλιξη.

– Μήπως η Ελλάδα είναι το πείραμα;
-Δυστυχώς έλαχε στην Ελλάδα ο κλήρος να είναι η πρώτη που βιώνει με δραματικό τρόπο αυτή την πολιτική. Πειραματίζονται με τις πολιτικές και κοινωνικές αντοχές του λαού. Στην τελευταία συγκέντρωση στο Σύνταγμα συμμετείχαν πάνω από 400.000 πολίτες. Χρειάζεται όμως μεγαλύτερη συμμετοχή. Ένα, ενάμιση εκατομμύριο, για να δείξει ο λαός τη δύναμη και τη βούληση του, τι είδους πολιτικές και επιλογές πρέπει να γίνουν. Αν κοιτάξουμε γύρω μας θα δούμε ότι άλλοι λαοί αντιστέκονται και «σαρώνουν» με τους αγώνες τους αντιδημοκρατικά καθεστώτα και αντιλαϊκές πολιτικές.

Ο λαός διαμαρτύρεται….αλλά οι πολιτικές εφαρμόζονται!
– Ναι, γιατί η εξουσία βρίσκεται ακόμη στα χέρια τους. Η αφαίρεση της εξουσία απαιτεί αλλαγή συσχετισμού κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων, ώστε να αναδειχτεί μια κυβέρνηση που θα υπερασπίζεται τα λαϊκά συμφέροντα. Και αυτό αργά η γρήγορα θα γίνει. Η λέξη εξέγερση και ανατροπή, έχει αρχίσει να περνάνε την καθημερινή γλώσσα, γιατί όταν «κολλάς τον άλλο στον τοίχο», δεν έχει άλλο περιθώριο από το να αντιδράσει. Ασφαλώς διαδηλώνουμε ειρηνικά και θέλουμε με αυτό τον τρόπο να παραμεριστούν αυτές οι δυνάμεις και να έλθουν στο προσκήνιο εκείνες οι δυνάμεις που θα υπερασπιστούν τα συμφέροντα του λαού και της χώρας.

Κατηγορίες:Uncategorized