Αρχική > Uncategorized > «Κόκκινα δάνεια»: επίλυση με λογική …..«Σεισάχθειας»

«Κόκκινα δάνεια»: επίλυση με λογική …..«Σεισάχθειας»

Απρίλιος 28, 2014 Σχολιάστε Go to comments

Το Ιδιωτικό Χρέος αποτελεί μια «βραδυφλεγή βόμβα» στα θεμέλια της ελληνικής κοινωνίας, συμπληρώνοντας την άλλη όψη της χρεοκοπίας που είναι το κρατικό χρέος. Τα «κόκκινα δάνεια» έφθασαν ήδη 70 δις € και αποτελούν σημαντικό μέρος του Ιδιωτικού Χρέους, δεδομένου ότι έχουμε παράλληλα τα «κόκκινα χρέη» στις εφορίες 60 δις €, τα χρέη στα ασφαλιστικά ταμεία 21 δις € (12,3 στο ΙΚΑ και 8,7 ΟΑΕΕ), τα χρέη στη ΔΕΗ 1,5 δις κά.

Η δομή των «κόκκινων δανείων» αποκαλύπτει τη διάσταση του προβλήματος. Από τα 70 δις τα 37 δις είναι επιχειρηματικά, 21 δις στεγαστικά και 12 δις καταναλωτικά. Παρ’ ότι οι τράπεζες είχαν πάντα «κόκκινα δάνεια» (λεγόμενα επισφαλή ή ληξιπρόθεσμα), ωστόσο ήταν σε χαμηλά επίπεδα. Πριν την κρίση (2007) ήταν 4,5% του συνόλου των δανείων, το 2009 ανέβηκαν στο 9,5%, το 2012 στο 23,6% και τέλος 2013 έφθασαν 30% του συνόλου.! Όσον αφορά το απόλυτο ύψος δανείων προς τον ιδιωτικό τομέα, από 249 δις στο τέλος 2009, υπολογίζονται σε 220 δις τέλος 2013.

Τα «κόκκινα δάνεια», είναι κατ’ αρχήν προϊόν της απορρύθμισης του χρηματοπιστωτικού συστήματος και ανεξέλεγκτης πιστωτικής επέκτασης, η οποία εντάθηκε με τη ένταξη στην ευρωζώνη. Με το ξέσπασμα της κρίσης η αδυναμία πληρωμής γιγαντώθηκε δεδομένου ότι τα Μνημόνια όξυναν την ύφεση (απολύσεις, έκρηξη ανεργίας, περικοπές μισθών και συντάξεων, χιλιάδες λουκέτα μικροεπιχειρήσεων, δυσκολίες πληρωμής ακόμα και μεγάλων επιχειρήσεων).

2. Οι επίσημες πολιτικές …..οδηγούν σε πλειστηριασμούς
Η πολιτική των κυβερνήσεων μετά το 2010 είχε σε προτεραιότητα την εξυπηρέτηση των τραπεζών. Ειδικότερα ο νόμος Ν/3869/10 (λεγόμενος Νόμος Κατσέλη), δεν έλυσε ουσιαστικά κανένα πρόβλημα. Αν και μερικές διατάξεις μπορούν ως ένα βαθμό να διευκολύνουν υπερχρεωμένα νοικοκυριά, το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής (εξαιρούνται οι μικροεπιχειρηματίες) και οι χρονοβόρες διαδικασίες δικαστικής επίλυσης διαφορών τον έκαναν ουσιαστικά ανενεργό. Η διόγκωση των κόκκινων δανείων ανάγκασε την κυβέρνηση να ψηφίσει νέο πλαίσιο, Ν/4161/13, διατηρώντας την αποσπασματικότητα των ρυθμίσεων (μόνο στεγαστικά μισθωτών με ετήσιο εισόδημα ως 25.000 €) με αποτέλεσμα το πρόβλημα να οξύνεται, αφού το Μνημόνιο λειτουργεί ως «μηχανή» παραγωγής νέων «κόκκινων δανείων».!

Η κυβέρνηση κάτω από τις πιέσεις της «τρόϊκας» και των τραπεζών, προσανατολίζεται από το 2014 στην απελευθέρωση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας. Πρόκειται για ένα ακόμα μέτρο δήμευσης των λαϊκών νοικοκυριών, συνέχεια εκείνων που εφαρμόζουν τα τελευταία χρόνια (περικοπές μισθών, συντάξεων, επιβολής χαρατσιών, αύξηση φορολογίας, περικοπές κοινωνικών δαπανών κά). Η πίεση για την απελευθέρωση των πλειστηριασμών έχει «στρατηγικό βάθος». Οι φορείς του χρηματιστικού κεφαλαίου (τράπεζες, «αρπαχτικά» funds, κά), επιδιώκουν να βάλουν στο χέρι τη μικροιδιοκτησία νοικοκυριών και να κερδοσκοπήσουν με διαδικασίες «τιτλοποίησης» στις διεθνείς χρηματαγορές. Άρα είναι ανεδαφικοί οι «καθησυχαστικοί» ισχυρισμοί …«και να πάρουν τα σπίτια τι θα τα κάνουν»;

3. Η εναλλακτική λύση
Η αντιμετώπιση της «υπερχρέωσης» των λαϊκών νοικοκυριών και μικροεπιχειρήσεων, πρώτα απ’ όλα στα δάνεια πρώτης κατοικίας, απαιτεί πρώτον, την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης με λογική ….«Σεισάχθειας» και δεύτερον, την ανατροπή της πολιτικής των Μνημονίων, σε κατεύθυνση προοδευτικής εξόδου από την κρίση.

Σε ότι αφορά το πρώτο, χρειάζεται απαγόρευση πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας και δραστική περικοπή «κόκκινων δανείων», με οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια. Η πρώτη κατοικία πρέπει να χαρακτηριστεί σε κάθε περίπτωση ύψιστο κοινωνικό αγαθό και να αποκλειστεί η αφαίρεση της από κάθε πολίτη. Επίσης να αποκλειστούν οι πλειστηριασμοί περιουσίας ως ένα ύψος (τουλάχιστον 200.000 € σε τρέχουσες τιμές). Με αφετηρία αυτήν την αρχή και υπολογίζοντας εισόδημα και άλλα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη (κινητές και ακίνητες αξίες εντός και εκτός της χώρας), να εφαρμοστούν μέτρα ρύθμισης των «κόκκινων δανείων», για κάθε κοινωνική κατηγορία. Ειδικότερα:
Α) Να γίνει διαγραφή χρεών σε ευπαθείς ομάδες (χρόνια άνεργους, πάσχοντες, ανάπηρους, υπερήλικες, κά) που διαβιούν κάτω από το όριο της φτώχειας (7.500 € ατομικό ή 15.000 ετήσιο οικογενειακό εισόδημα).
Β) Μερική διαγραφή δανείου σε όσους έχουν υποστεί μεγάλη μείωση εισοδήματος, έτσι ώστε η μηνιαία δόση να μην ξεπερνάει το 30% του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος από όλες τις πηγές, ενώ η αξία της περιουσία τους δεν υπερβαίνει τις 200.000 €. Η παραπάνω ρύθμιση αφορά (φυσικά πρόσωπα, μικροεπιχειρήσεις, μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις, κά).
Γ) Αναπροσαρμογή του ύψους των ενυπόθηκου δανείων (για ποσό ως 200.000 ευρώ), στο ύψος της σημερινής εμπορικής αξίας των ακινήτων και καθιέρωση της ευθύνης του δανειολήπτη μέχρι τη συγκεκριμένη αξία, ενώ η διαφορά να αναληφθεί από τις τράπεζες.
Δ) Απαγόρευση στους τραπεζικούς φορείς της καταγγελίας σύμβασης δανείου και έκδοσης διαταγών πληρωμής ή προσφυγή σε οποιασδήποτε πράξη αναγκαστικής είσπραξης ή εκτέλεσης απαιτήσεων δανείων πρώτης κατοικίας.
Ε) Όσον αφορά τα επιχειρηματικά δάνεια, χρειάζεται διαφοροποίηση αντιμετώπισης. Στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ευνοϊκούς όρους (χαμηλό επιτόκιο και παράταση χρόνου εξόφλησης), ενώ σε περίπτωση αναγκαστικής ρευστοποίησης περιουσιακών στοιχείων, να εξαιρείται η πρώτη κατοικία έως 200.000 €. Όσον αφορά στις μεγάλες επιχειρήσεις εφαρμόζεται το πτωχευτικό δίκαιο το οποίο όμως χρειάζεται να αλλάξει ριζικά γιατί εμπεριέχει πολλές προνομιακές διατάξεις.
ΣΤ) Δημιουργία με πυρήνα το «Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων», ειδικού δημόσιου φορέα στεγαστικής πίστης, για προώθηση προγραμμάτων λαϊκής στέγης, καταγραφή οικιστικού αποθέματος (άδεια σπίτια και διαμερίσματα) με στόχο την εξασφάλιση, σε συνεργασία με την Αυτοδιοίκηση, κατοικίας σε αστέγους και φτωχές πολυμελείς οικογένειες που διαβιούν σε άθλιες οικιστικές συνθήκες.
Ζ) Σε ότι αφορά τα καταναλωτικά δάνεια, διαγραφή στις ευπαθείς ομάδες και μείωση επιτοκίου για όσες οικογένειες έχουν εισόδημα από 15-25.000 το χρόνο. Στις περιπτώσεις που η μηνιαία δόση ξεπερνάει 30% του διαθέσιμου πραγματικού εισοδήματος, το υπόλοιπο της δόσης να διαγράφεται σε νοικοκυριά με εισόδημα κάτω από 25.000 το χρόνο.

Όσον αφορά το κρίσιμο θέμα της κάλυψης της ζημιάς των τραπεζών, εδώ έχουμε δύο δυνατότητες. Πρώτον, το «μαξιλαράκι» του υπολοίπου της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών ύψους 8 δις €, που είναι στη διάθεση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, καθώς οι «προβλέψεις» για τα επισφαλή δάνεια 5 δις και τα καθαρά κέρδη των τραπεζών. Ωστόσο για τη συνολική εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος και σταμάτημα της παραγωγής «κόκκινων δανείων», χρειάζεται κατάργηση Μνημονίου, διαγραφή τουλάχιστον 70% του χρέους, εθνικοποίηση-κοινωνικοποίηση τραπεζών και ριζική στροφή στην ασκούμενη οικονομική πολιτική.

Γιάννης Τόλιος, διδάκτωρ οικονομικών, μέλος ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ

Advertisements
Κατηγορίες:Uncategorized
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: