Αρχική > Uncategorized > Ομιλία στον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας

Ομιλία στον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας

Αύγουστος 24, 2015 Σχολιάστε Go to comments

 

του Γιάννη Τόλιου, Γ.Γ.Βιομηχανίας του ΥΠΑΠΕΝ

Πάτρα, 6 Ιουνίου 2015

 

Κυρίες και Κύριοι.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά για την πρόσκλησή χαιρετισμού, στην ετήσια Συνέλευση του Συνδέσμου σας, του Συνδέσμου Βιομηχανιών Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας.
H Συνέλευση σας έρχεται σε μία κρίσιμη στιγμή όπου η χώρα προσπαθεί να συνέλθει από μια βαθιά και μακροχρόνια ύφεση, η οποία έχει οδυνηρές συνέπειες στον ελληνικό λαό, καθώς και στην οικονομία Οι πολιτικές των μνημονίων, που εφαρμόστηκαν την τελευταία πενταετία με κυρίαρχα χαρακτηριστικά τη βίαιη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης ευρύτερων λαϊκών στρωμάτων, της αναποτελεσματικής λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος, τα χιλιάδες «λουκέτα» επιχειρήσεων, τη δραστική συρρίκνωση της παραγωγικής βάσης και τη μείωση του εθνικού εισοδήματος, εντείνουν τα κρισιακά αδιέξοδα της ελληνικής κοινωνίας.
Η σημερινή κυβέρνηση καλείται να αντιστρέψει το αρνητικό κλίμα για την οικονομία, να προχωρήσει στην επανεκκίνηση της και σε ανασυγκρότηση της παραγωγικής βάσης. Μιλάμε για μια νέα αρχή που χρειάζεται να επαναπροσδιοριστούν τα χαρακτηριστικά της ανάπτυξης, έχοντας ως αφετηρία την ισχυρή ενίσχυση της «ενεργού ζήτησης», καταναλωτικής και επενδυτικής, ιδιωτικής και δημόσιας. Σε αυτόν τον δρόμο τα συσσωρευμένα αδιέξοδα των επιλογών της τελευταίας πενταετίας, η βαριά σκιά του χρέους και η στάση των υπερεθνικών «θεσμών», δημιουργούν μεγάλες δυσκολίες. Όμως η ελληνική κοινωνία πρέπει να επιβιώσει και θα το πετύχει, θέτοντας στο επίκεντρο τις κοινωνικές ανάγκες και την παραγωγική ανασυγκρότηση της οικονομίας.

Η βιομηχανία και η βιομηχανική πολιτική ξανά στο επίκεντρο
Το υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης και ειδικότερα η Γ.Γ. Βιομηχανίας, δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στον τομέα εκείνο που έχει πληγεί περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο από την κρίση: τη μεταποίηση. Σε αυτόν αποκρυσταλλώνονται με μεγαλύτερη σαφήνεια, οι συνέπειες των μνημονιακών πολιτικών των προηγούμενων χρόνων.
Στην ουσία οι κυρίαρχες πολιτικές, άφησαν τη βιομηχανία κυριολεκτικά στην τύχη της, παρόλο που είναι τομέας στρατηγικής σημασίας για την έξοδο της οικονομίας από την κρίση. Αξίζει να θυμίσουμε ότι ο «πολλαπλασιαστής» προστιθεμένης αξίας και νέων θέσεων εργασίας, είναι μεγαλύτερος από ότι συνήθως σε άλλους τομείς της οικονομίας. Αυτός είναι και ο βαθύτερος λόγος που δίνουμε έμφαση στο ρόλο της Μεταποίησης.
Τα στοιχεία μιλάνε άλλωστε μόνα τους και είναι αποκαρδιωτικά.
Το ΑΕΠ της Μεταποίησης περιορίστηκε κατά 24,5% στο διάστημα 2008-2014.
Η απασχόληση στον δευτερογενή τομέα στην 5ετία 2009-2013, μειώθηκε κατά 43,2%.
Οι επενδύσεις έχουν αποτελματωθεί, οι εξαγωγές παραπαίουν, ενώ οι εισαγωγές αυξάνονται.
Οι περισσότερες επιχειρήσεις, ανεξαρτήτου μεγέθους, έχουν προβλήματα επιβίωσης, ενώ πολλές έχουν κλείσει ή υπολειτουργούν.
Δυστυχώς η υποτίμηση του τομέα της βιομηχανίας έχει μεγαλύτερο βάθος χρόνου και συνδέεται με αντιλήψεις και πρακτικές που κυριάρχησαν στην πολιτική της ΕΕ, ότι τάχα άλλοι τομείς, όπως ο χρηματοπιστωτικός, έχουν προτεραιότητα διότι εξασφαλίζουν μεγαλύτερες αποδόσεις, οι οποίες αποδείχτηκαν «εν πολλοίς» παρασιτικές και άκρως κερδοσκοπικές «φούσκες».
Σήμερα η ίδια η ΕΕ επανέρχεται να αναγνωρίσει τη σημασία της βιομηχανίας, θέτοντας ως στόχο την αύξηση της συμμετοχής της στο παραγόμενο προϊόν από 16% σε 20% του ΑΕΠ ως το 2020. Αυτό έχει ιδιαίτερα σημασία για την Ελλάδα όπου η συμμετοχή της Βιομηχανίας έχει συρρικνωθεί δραματικά (κάτω από το 9% του ΑΕΠ).

Παραγωγική ανασυγκρότηση της Βιομηχανίας:
Τομεακή και περιφερειακή διάσταση
Το ζήτημα της βιομηχανικής πολιτικής, τίθεται εκ των πραγμάτων ως κομβικό στη διαδικασία οικονομικής ανασυγκρότησης της χώρας, τόσο σε τομεακό όσο και περιφερειακό επίπεδο.
Ωστόσο χρειάζεται εξ αρχής να διευκρινίσουμε ορισμένα σημαντικά ερωτήματα.
Α. Ποιος είναι ο βασικός στόχος της ανασυγκρότησης; Θεωρούμε ότι πρέπει να είναι η αύξηση της απασχόλησης και η μείωση της ανεργίας, ιδιαίτερα των νέων επιστημόνων που εγκαταλείπουν τη χώρα. Αυτό σημαίνει ότι τα όποια προγράμματα και σχέδια ανάπτυξης, που δεν θέτουν στο επίκεντρο τη διάσταση της απασχόλησης είναι στην ουσία εκ των προτέρων αποτυχημένα.
Β. Επικέντρωση της ανασυγκρότησης σε παραδοσιακούς ή νέους κλάδους; (σε δύοντες ή ανατέλλοντες;) Θεωρούμε ότι αφετηρία πρέπει να είναι οι κοινωνικές ανάγκες. Από αυτήν την άποψη η διατήρηση παραδοσιακών κλάδων με αναγκαίους εκσυγχρονισμούς, αποτελεί τη μια όψη της προσπάθειας. Η άλλη όψη είναι η δημιουργία νέων κλάδων στους τομείς νέων τεχνολογιών, αξιοποιώντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και οικοδομώντας με επιλεκτικές πολιτικές, νέα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.
Γ. Λέγεται ότι η ανταγωνιστικότητα και η εξωστρέφεια πρέπει να είναι ο βασικός άξονας της αναπτυξιακής πολιτικής; Θεωρούμε ότι εκτός από την απασχόληση στο επίκεντρο πρέπει να βρίσκεται η παραγωγικότητα και ο συνυπολογισμός όλων των παραγόντων διαμόρφωσης της ανταγωνιστικότητας, (δομή αγοράς, δίκτυα, συναλλαγματικής πολιτικής κά), πολύ περισσότερο που στη ζωή έχει αποδειχθεί ότι το εργατικό κόστος δεν αποτελεί τον κρισιμότερο παράγοντα ενίσχυση της. Με άλλα λόγια ο πρώτος δρόμος είναι ο ανηφορικός δρόμος της ανταγωνιστικότητας, ενώ ο δεύτερος είναι ο κατηφορικός δρόμος. Όσον αφορά την εξωστρέφεια, κατά τη γνώμη μας δεν έχει πάντα θετικό πρόσημο, αλλά μόνο στο βαθμό που συνδέεται με προϊόντα υψηλής προστιθεμένης αξίας και όχι απλά πρώτες ύλες και συνοδεύεται με την ανάπτυξη ισότιμων και αμοιβαία επωφελών διεθνών οικονομικών σχέσεων με όλες τις χώρες και ιδιαίτερα της ΕΕ.
Δ. Οριζόντια ή κάθετα μέτρα βιομηχανικής πολιτικής; Η κυρίαρχη αντίληψη και πρακτική, ότι τα οριζόντια μέτρα εξασφαλίζουν ίσες συνθήκες ανταγωνισμού, υποτιμάει τη σημασία των στοχευμένων και επιλεκτικών πολιτικών οικοδόμησης ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων. Κατά συνέπεια τα συγκροτημένα κλαδικά προγράμματα εκσυγχρονισμού κλάδων ή βιώσιμων επιχειρήσεων, που συνδέονται με σημαντικό αριθμό θέσεων εργασίας πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο, παράλληλα με την προώθηση καινοτομιών για την παραγωγή προϊόντων νέας τεχνολογίας.
Ε. Αντίστοιχα τα προγράμματα χρηματοδότησης, στα πλαίσια του νέου ΕΣΠΑ και ειδικότερα του ΕΠΝΑΝΕΚ, καθώς οι εξειδικευμένες κλαδικές χρηματοδοτήσεις ΜΜΕ από το ΕΤΕΑΝ και από άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία (IfG, ΕΛΤΕΠ, πακέτο Γιούνγκερ), μπορούν να συμβάλλουν στη στήριξη επιχειρηματικών πρωτοβουλιών παραγωγικής ανασυγκρότησης. Ασφαλώς οι τράπεζες έχουν να παίξουν σημαντικό ρόλο, με την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων πολιτικής ιδιαίτερα με τη ρύθμιση των λεγόμενων «κόκκινων» επιχειρηματικών δανείων.
ΣΤ. Στην επεξεργασία του νέου αναπτυξιακού νόμου, θα πρέπει να λάβουμε υπ’ όψη ότι οι οριζόντιες μορφές στήριξη δεν έφεραν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Χρειάζεται κατά συνέπεια η επανεξέταση ολόκληρου του πλέγματος κινήτρων (ενισχύσεων, ειδικών φορολογικών ρυθμίσεων κά), στο φως των αναγκών και προτεραιοτήτων της παραγωγικής ανασυγκρότησης.
Ζ. Αδειοδοτήσεις επιχειρήσεων με βάση τον ex-ante ή ex-post έλεγχο αποτροπής κινδύνων; Πρόκειται για κρίσιμο ερώτημα όπου στο όνομα της φιλελευθεροποίησης και ελαστικοποίησης των ελέγχων και καταπολέμησης της γραφειοκρατίας ενθαρρύνοντας πρακτικές άναρχης και ανεξέλεγκτης ανάπτυξης με σοβαρές κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Ασφαλώς στη βάση της διαβάθμισης της χαμηλής, μεσαίας και υψηλής όχλησης, θα πρέπει να υπάρχουν αντίστοιχα κριτήρια και βαθμός ελέγχου, συνδυάζοντας τόσο την «εκ των προτέρων» όσο και την «εκ των υστέρων» διάσταση.
Η. Σταθερό φορολογικό περιβάλλον και χαμηλό ενεργειακό κόστος. Κανένας δεν μπορεί να είναι αντίθετος στην εφαρμογή της Συνταγματικής επιταγής «φορολογικά επιβάρυνση ανάλογα με το εισόδημα» και οι όποιες αποκλίσεις να εξυπηρετούν κοινωνικές, αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές αναγκαιότητες, όχι όμως «λευκή επιταγή». Όσον αφορά το ενεργειακό κόστος είναι βασική πτυχή της ενεργειακής πολιτικής, ενώ η πρακτική επιδότησης του μόνο ως εξαίρεση και για περιορισμένο χρόνο μπορεί να δικαιολογηθεί.
Θ. Βιομηχανική ανάπτυξη και «επιχειρείν. Συχνά γίνεται ταύτιση της επιχειρηματικής οργάνωσης με τον ιδιωτικό τομέα. Ασφαλώς οι μεγάλες επιχειρήσεις και οι ΜΜΕ με τον όγκο τους, έχουν σημαντικό ρόλο να παίξουν στην οικονομία. Οι δυσκολίες αξιοποίησης των «οικονομιών κλίμακας» από τις δεύτερες, μπορεί να ξεπεραστεί μέσα από δικτυώσεις και συνέργειες και δημιουργία (clusters). Από την άλλη πολύ σημαντικός παραμένει ο ρόλος των δημοσίων επιχειρήσεων σε κρίσιμους τομείς, όπως και η δημιουργία επιχειρήσεων «κοινωνικής-αλληλέγγυας» οικονομίας (συνεταιρισμοί κά), που μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αλλά και στη διαδικασία παραγωγικής ανασυγκρότησης της οικονομίας.
Ι. Πως θα πρέπει να διανέμονται τα οφέλη της παραγωγικής ανασυγκρότησης; Πρόκειται ασφαλώς για κεφαλαιώδες ζήτημα οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και κοινωνικής δικαιοσύνης. Δεν είναι δυνατόν να μιλάμε για παραγωγική ανασυγκρότηση χωρίς να διασφαλίζονται θεμελιώδη δικαιώματα των εργαζόμενων και καθορισμού αμοιβών που θα υπολογίζουν την αύξηση της παραγωγικότητας σε επίπεδο επιχείρησης και οικονομίας. Παράλληλα θα πρέπει επίσης να υπάρχει αποτελεσματικός έλεγχος και εποπτεία της αγοράς για την καταπολέμηση των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού από καρτέλ και «συμφωνημένες πρακτικές», κυρίως από μεγάλες επιχειρήσεις.

Περιφερειακή διάσταση της βιομηχανικής πολιτικής
Δυνατότητες και δυσκολίες ανάπτυξης της Δυτικής Ελλάδας
Όπως ήδη αναφέραμε η περιφερειακή διάσταση, είναι η άλλη όψη της σύγχρονης βιομηχανικής πολιτικής, η οποία προϋποθέτει την εφαρμογή του «περιφερειακού προγραμματισμού» και του «χωροταξικού σχεδιασμού».
Η Πάτρα είναι μια όμορφη πόλη, με μεγάλη παράδοση βιομηχανικής παραγωγής από προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και εξαγωγικού προσανατολισμού. Δεν έχουμε ξεχάσει την Πειραϊκή-Πατραϊκή, τη Χαρτοποιία Λαδόπουλου, κ.α. σημαντικές επιχειρήσεις, που προσφέρανε χιλιάδες θέσεις εργασίας και εισοδήματα στην πόλη.
Αυτή την παράδοση, που σε μεγάλο βαθμό είναι ακόμα ζωντανή, δεν πρέπει να την πετάξουμε. Ταυτόχρονα στην Πάτρα υπάρχουν υποδομές ανάπτυξης προϊόντων νέας τεχνολογίας, ενώ στην ευρύτερη περιοχή έχουμε παραγωγική δραστηριότητα, κυρίως στους κλάδους τροφίμων και ποτών, που θα μπορούσαν να καλύψουν μεγάλο μέρος των διατροφικών αναγκών, κάνοντας ταυτόχρονα εξαγωγές.
Ειδικότερα υπάρχουν κλάδοι με συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως της Φυτικής και Ζωικής Παραγωγής, της Θήρας, Αλιείας και Υδατοκαλλιεργειών, καθώς και της Μεταποίησης και της Εμπορίας Τροφίμων και Ποτοποιίας. Εξαγωγική δυναμική παρουσιάζουν οι Κλάδοι Τροφίμων, με 2/3 των εξαγωγών της περιφέρειας σε Προϊόντα Ποτών και Καπνού και σε Μη Μεταλλικά Ορυκτά Προϊόντα.
Από την άλλη έχουμε την ανάπτυξη ενός cluster Μικροηλεκτρονικής που στηρίζεται σε υπάρχουσες ερευνητικές και εκπαιδευτικές υποδομές: 3 δημόσια Α.Ε.Ι., το Επιστημονικό Πάρκο Πατρών, 3 Ερευνητικά Ινστιτούτα, τα οποία δραστηριοποιούνται στους τομείς Τεχνολογιών Πληροφορικής-Επικοινωνιών, στις νέες τεχνολογίες στην Βιομηχανία, κά. Υπάρχει επίσης η Βιομηχανική Περιοχή της Πάτρας, το Βιοτεχνικό Πάρκο Πατρών και την ΝΑΒΙΠΕ Αστακού Αιτωλοακαρνανίας με μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης.
Ωστόσο, την ίδια στιγμή διαπιστώνεται χαμηλή ικανότητα απορρόφησης καινοτομιών από τις επιχειρήσεις.
Η περιοχή παρ’ ότι έχει σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες και επάρκεια ανθρώπινων πόρων, παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δύο Περιφέρειες με βάση το κατά κεφαλή ΑΕΠ θεωρούνται από τις φτωχότερες περιοχές της χώρας. Ειδικότερα οι υποδομές είναι κακής ποιότητας, ιδιαίτερα το οδικό δίκτυο, ενώ πρακτικά δεν υπάρχει σιδηροδρομικό δίκτυο.
Η ΓΓΒ, προσεγγίζει με ιδιαίτερη προσοχή τα χαρακτηριστικά της οικονομίας κάθε περιοχής, για να διατυπώσει προτάσεις με χωρική και τομεακή εξειδίκευση. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκουμε την επίτευξη πολλαπλασιαστικών αποτελεσμάτων, δημιουργικής καινοτομίας και νέες μορφές οικονομίας: spin-off, παραγωγικά clusters, συνεταιριστικές-συνεργατικές δομές, ανάπτυξη οικοτεχνίας, κ.α.
Την ίδια στιγμή, εξετάζουμε εναλλακτικές λύσεις και επιλογές για την οικονομική υποστήριξή των δραστηριοτήτων, μέσα από τη μείωση του ενεργειακού τους κόστους, την πρόσβαση στην έρευνα και την τεχνολογία, την υποστήριξη εξειδικευμένων πολιτικών, ορθολογικό επανασχεδιασμό των ΕΣΠΑ και των κρατικών χρηματοδοτήσεων.
Μιλάμε για μία ανάπτυξη που:
Θα υιοθετήσει στοχευμένες πολιτικές, με κλαδικά και οριζόντια μέτρα και χωρική εξειδίκευση, αναδεικνύοντας συγκριτικά πλεονεκτήματα των περιοχών και ιδιαιτερότητες των κλάδων της οικονομίας.
Θα επαναλειτουργήσει κλειστές αλλά βιώσιμες βιομηχανικές μονάδες.
Θα ενισχύσει την ενεργή εσωτερική ζήτηση.
Θα αξιοποιήσει το σημαντικό ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο αν και διαθέτει υψηλό βαθμό εξειδίκευσης, μένει χωρίς εργασία.

Ειδικότερα, για την αποτελεσματική στήριξη της Μεταποίησης στην περιοχή Πελοποννήσου και Δυτ. Ελλάδας, η ΓΓΒ θα εστιάσει:

Στην εξειδίκευσης των ΕΣΠΑ των 2 Περιφερειακών Ενοτήτων στην μεταποίηση και την άμεση διασύνδεσή τους με τομεακές δράσεις.
Τη δημιουργία κατάλληλων χρηματοδοτικών εργαλείων, με εθνική ή/και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Την άμεση αξιοποίηση των ερευνητικών υποδομών της περιοχής), καθώς και τη λειτουργική διασύνδεσή τους με τις επιχειρήσεις, χωρίς να υποβαθμιστεί η προσφορά τους στην πρωτογενή έρευνα και ο παιδαγωγικός τους ρόλος.
Την προσπάθεια ανάσχεσης της φυγής εργαζομένων υψηλής εξειδίκευσης από την περιοχή, με παροχή κινήτρων για να παραμείνουν και να συμβάλουν στο συνολικό αναπτυξιακό σχεδιασμό.
Την ενίσχυση των υποδομών που είναι αναγκαίες για την υποστήριξη της παραγωγικής δραστηριότητας: ταχύτερη ολοκλήρωση των έργων στο απαρχαιωμένο οδικό δίκτυο, εξέταση της επαναλειτουργίας του σιδηροδρομικού δικτύου, παρεμβάσεις για ενίσχυση του ρόλου και της λειτουργίας του λιμανιού της Πάτρας.
Την αποτελεσματική υποστήριξη, τον εκσυγχρονισμό και ενίσχυση των διαθέσιμων Βιομηχανικών Περιοχών, με ένα βιώσιμο και μακροχρόνια σχέδιο, που θα μπορέσουν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά για τη Βιομηχανία στην περιοχή.
Τη λειτουργική διασύνδεση της περιοχής με το σύνολο της χώρας και το εξωτερικό, με σκοπό την αποτελεσματική υποστήριξη της εξωστρέφειάς τους.
Τη διατύπωση ενός συνολικού σχεδίου για την ενέργεια και τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους των επιχειρήσεων, ώστε να γίνει ανταγωνιστικότερο το προϊόν τους, ιδιαίτερα στις διεθνείς αγορές.
Τις άμεσες λύσεις για τη διευθέτηση των κόκκινων δανείων και την επίλυση των προβλήματος ρευστότητας της αγοράς, σε συνεργασία με το τραπεζικό σύστημα, κά.
Κυρίες και κύριοι
Κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω για μία ακόμα φορά τη βαθιά πίστη μου στις πραγματικές δυνατότητες της χώρας και του παραγωγικού της δυναμικού, καθώς και στην ιδιαίτερη δυναμική που μπορεί να λάβει η παραγωγική ανασυγκρότηση στην Πελοπόννησο και στη Δυτική Ελλάδα.
Οι βασικές υποδομές υπάρχουν, η τεχνογνωσία υπάρχει, η παράδοση υπάρχει, τα πλεονεκτήματα υπάρχουν, η καινοτομία υπάρχει. Τώρα υπάρχει και η διάθεση της κεντρικής διοίκησης.
Σας ευχαριστώ και πάλι για τη δυνατότητα διαλόγου. Εύχομαι και πάλι καλή επιτυχίας στις εργασίες της Συνέλευσης σας.

Advertisements
Κατηγορίες:Uncategorized
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: